19-3-2009 - Smaakmakend voorjaar

19-6-2009

Het leuke van een boerderij bezoeken is dat je ervaart hoe sterk de natuur en ons eten samenhangen. Zeker als je een keer in de gelegenheid bent om het Zonnelied in Zeewolde te bezoeken.

Piet van IJzendoorn, een van de regionale helden van de natuurvoedingswinkels, raakt niet uitgesproken over zijn bedrijf. De reden waarom hij meer dan 30 jaar geleden overstapte naar biologisch-dynamisch (Demeter) was de introductie van een nieuwe techniek in de gangbare graanteelt. De gangbare opvatting was eenvoudig. Zoveel mogelijk stikstof (lees kunstmest) de bodem in, zodat de plant zo snel en groot mogelijk kon groeien. In dat laatste zat een van de problemen. De tarweplant werd te lang, waardoor zij bij een beetje wind doorboog onder het toenemende gewicht van de are. Toen werd een chemisch middel geïntroduceerd die de lengtegroei temperde, zodat de vrucht groter en zwaarder kon worden. Tegelijkertijd ontstonden er nieuwe problemen in de vorm van ziektedruk en ook dat werd weer bespoten. Veel van die middelen werken van binnenuit. Dus de plant neemt het op en beschermt haar zo tegen schimmels en bacteriën. “Toen dacht ik, dit kan niet de bedoeling zijn en ben ik me gaan verdiepen in een natuurlijke manier van telen: niet tegen, maar met de natuur.”

Na de start met tarweteelt, kwamen de koeien en daarna de eigen bakkerij ‘Het Zonnelied’, de paardenfokkerij en de zorgboerderij. “Weet je trouwens dat gangbaar brood geen kiemen bevat? Die worden er keurig uitgehaald en voor andere doeleinden gebruikt. Merkwaardig, want de kiemen zijn toch hetgeen waar het omdraait, de start van het nieuwe leven. De rest van de graankorrel is eigenlijk maar bijzaak en dient om de levenskracht van de kiem te voeden. Dat haal je toch niet uit het brood wat je eet?” Een waarheid van zo’n eenvoud, dat zij door de reguliere voedingsindustrie over het hoofd gezien wordt en het dus normaal geworden is om de kiemen van het meel te scheiden. Op zo’n moment van je bezoek aan de boerderij begrijp je weer waarom biologisch zo bijzonder is: vanwege de natuurlijke kijk op het geheel.

Het verhaal van Piet over zijn koeien die nooit geënt zijn tegen het griepvirus IBR is er nog zo een. Dit virus is decennialang in de gangbare systemen bestreden: het zou gevaarlijk zijn en steriele stallen was een tijdje het doel. Dat bleek onmogelijk. Piet negeerde de waarschuwingen en heeft zijn dieren niet geënt. De dieren werden niet ziek, terwijl bloedmonsters wel aantoonden dat de antistoffen in hun bloed zaten. ‘Het virus was dus wel aanwezig, maar dankzij de natuurlijke weerstand kregen de dieren er geen last van. Dat is mijn visie op natuurlijk telen: ziektes niet kunstmatig proberen buiten te sluiten, maar de natuurlijke weerstand sterk maken waardoor ziektes nauwelijks schade aanrichten.’