19-3-2009 - Smaakmakend voorjaar

18-6-2010

Al enkele jaren wordt in Brussel gewerkt aan een nieuwe etikettering voor levensmiddelen. Naar Engels voorbeeld moeten alle levensmiddelen, ook de verse ambachtelijke producten zoals brood, melk of ijs, op de voorzijde van het etiket voorzien gaan worden van de hoeveelheden (verzadigd) vet, zout, suiker en vezels. Als het aan de consumentenorganisaties ligt, moet dat gebeuren met het zogenaamde stoplicht-model: rood voor slecht, oranje voor twijfel en groen voor goed (dus weinig/geen vet, suiker, zout en veel vezels). De gangbare levensmiddelenindustrie verzet zich hevig en wil af van het stoplicht-model. Ook de biologische levensmiddelenproducenten zijn tegen het stoplicht-model, maar om heel andere redenen dan de gangbare industrie.
De versimpeling die het stoplicht-denken met zich meebrengt, is misschien goed om de fabrikanten van reguliere levensmiddelen te bewegen minder zout, minder suiker en minder verzadigd vet in hun producten te verwerken. Deze drie ingrediënten worden beschouwd als belangrijke oorzaak voor verslechtering van de volksgezondheid in het algemeen en obesitas in het bijzonder. Dat het systeem zijn gebreken kent, toont het voorbeeld van cola light: geen vet, geen suiker en geen zout, dus groen in alle opzichten. Toch lijkt het niet verstandig om melk en vruchtensap te vervangen door cola light.

Het voorbeeld van cola light geeft ook aan waar de schoen wringt voor biologische levensmiddelen. Biologische voeding wordt over het algemeen als gezond beschouwd, omdat het zo natuurlijk mogelijk geproduceerd wordt. Niet alleen in de teelt, maar ook in de verwerking. En in de verwerking worden niet alleen chemische smaak-, geur-, kleur- en conserveerstoffen achterwege gelaten, maar de producten worden ook zo min mogelijk geraffineerd. Het idee van ‘hele voeding’, zoals verse volle melk (liefst ongepasteuriseerd), volkoren brood met alle natuurlijke vezels, en vers geperste vruchtensappen, wordt als veel gezonder beschouwd dan ontvette zuiveldrankjes met extra vitamines, wit brood met extra toegevoegde vezels en light drankjes die kunstmatig gezoet zijn. Volgens het stoplicht-model komt een categorie natuurlijke levensmiddelen vanwege de natuurlijke vetten en suikers ten onrechte in het verdachtenbankje te staan en zal de voedingsmiddelenindustrie zich driftig verder ontwikkelen in de light cultus.

Zoals Michael Pollan schrijft, is het veel beter om zo vers mogelijk te eten dan zich over te leveren aan gekunstelde producten met talloze hulpstoffen. Binnen de categorie gekunstelde producten heeft een stoplicht-systeem misschien zin, voor biologische producten niet.